Intervisie met de VAAK-methode
Van praktijkvraag naar bewuste keuze
Intervisie helpt professionals om actuele vraagstukken uit hun werk samen te onderzoeken. Niet door direct oplossingen uit te wisselen, maar door eerst scherp te krijgen wat er werkelijk speelt, welke perspectieven ontbreken en wat de situatie van de inbrenger vraagt.
De VAAK-methode geeft dat gesprek een heldere structuur: Vraagstelling, Analyse, Advies en Keuze. De kracht zit in de volgorde. Eerst begrijpen, dan pas adviseren en uiteindelijk zelf kiezen.
Een goede oplossing begint met een betere vraag.
V van Vraagstelling
De inbrenger brengt een concreet vraagstuk uit de eigen praktijk in en beschrijft kort wat er speelt, waarom het relevant is en waar hij of zij tegenaan loopt.
De eerste vraag is niet: wat moet ik doen? Eerst moet duidelijk worden wat precies onderzocht moet worden.
Een goede intervisievraag is herkenbaar, actueel en raakt aan het eigen handelen. Bijvoorbeeld: hoe geef ik mijn team meer verantwoordelijkheid zonder de grip op het resultaat te verliezen?
A van Analyse
Vervolgens onderzoekt de groep het vraagstuk door vragen te stellen. De bedoeling is niet om al oplossingen aan te dragen, maar om aannames te toetsen, ontbrekende informatie boven tafel te krijgen en verschillende perspectieven te verkennen.
Juist hier ontstaat vaak de meeste waarde. Wat aanvankelijk een probleem met een medewerker, opdrachtgever of team leek, kan bij nader onderzoek een vraag blijken over verwachtingen, leiderschap, mandaat of het eigen gedrag van de inbrenger.
Aan het einde van deze fase wordt de vraag zo nodig opnieuw geformuleerd.
Niet sneller naar de oplossing, maar scherper naar de kern.
A van Advies
Pas wanneer het vraagstuk voldoende is onderzocht, komt er ruimte voor mogelijke handelingsrichtingen.
De deelnemers geven vanuit hun eigen perspectief mee wat zij in deze situatie zouden overwegen. Dat kunnen concrete interventies zijn, maar ook andere manieren van kijken of vragen die de inbrenger verder helpen.
Het advies is geen voorschrift. De verantwoordelijkheid blijft bij degene die het vraagstuk heeft ingebracht.
K van Keuze
De inbrenger bepaalt welke inzichten bruikbaar zijn en welke actie het beste past bij de eigen situatie.
Dat is een belangrijk verschil met een gewone adviesronde. De groep lost het probleem niet over. De professional maakt zelf de afweging en blijft eigenaar van de keuze en het vervolg.
De relevante vraag wordt daarmee: Wat ga ik nu anders doen in de praktijk?
Sluit af met leren
Een VAAK-intervisie is niet compleet wanneer alleen het praktijkvraagstuk is besproken. Ook het leerproces verdient aandacht.
Wat zag de inbrenger na het gesprek anders? Welke vraag maakte het verschil? Wat hebben de andere deelnemers zelf geleerd en wat nemen zij mee naar hun eigen praktijk?
Zo levert één vraagstuk inzichten op voor de hele groep. De oorspronkelijke VolleKR8-methode sluit daarom af met een leerevaluatie waarin zowel opbrengst als vervolghandeling worden onderzocht.
Waarom werkt de structuur?
Intervisie vraagt meer dan een groep professionals die elkaar advies geeft. Structuur helpt voorkomen dat deelnemers te snel conclusies trekken of het gesprek overnemen met hun eigen ervaringen. Onderzoek naar peer reflection wijst erop dat een heldere werkwijze, betrokken deelnemers en goede begeleiding belangrijke voorwaarden zijn voor een waardevolle intervisie.
De VAAK-methode maakt dat eenvoudig: vraagstuk scherp krijgen → onderzoeken → mogelijkheden verkennen → zelf kiezen → leren van het proces.
Daarmee blijft het gesprek gericht op zowel de opgave als het professionele handelen.
Van intervisie naar Action Learning
De VAAK-methode stopt niet bij een goed gesprek. De echte waarde ontstaat wanneer de gekozen actie wordt uitgevoerd en de ervaring opnieuw aanleiding wordt voor reflectie.
Daar ligt ook de verbinding met Action Learning. Je onderzoekt een werkelijk vraagstuk, handelt, kijkt naar het effect en gebruikt wat je leert voor de volgende stap.
Je werkt aan de opgave én ontwikkelt tegelijkertijd je vermogen om volgende vraagstukken sterker aan te pakken.
Zelf aan de slag met praktijkvraagstukken?
Binnen De Verankeraars onderzoeken interim-leiders, transitiemanagers en veranderprofessionals actuele vraagstukken met vakgenoten en Action Learning als basis.
Bronnen
Nederlands Jeugdinstituut – Intervisie
VolleKR8 – VAAK-methode
Onderzoek naar peer reflection en intervisie
Advies op maat? Wij bellen u terug!
Heeft u vragen? Of toch liever persoonlijk advies op maat? Wij staan klaar om u te woord te staan. Vul het formulier in en wij bellen u geheel vrijblijvend terug.
"*" geeft vereiste velden aan